PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHABİLİTASYON
Engelli bireylerin hayat kalitelerini ve yaşam memnuniyetlerini arttırmayı hedefleyen
psikososyal hizmetleri kapsamaktadır

Aile Danışmanlığı
Erken çocukluk döneminde doğru tanı konması, ailenin ÖG durumundan haberdar edilmesi,
ÖG çocukların hizmet almaya başlaması, uzmanlarla işbirliği

Okul çağında, yeni hizmetler bulma, yasal hak ve sorumlulukların öğrenilmesi, okula karar
verme, akademik etkinlikler dışında etkinliklerin planlanması
Ergenlik döneminde, yetersizliğin uzun süreli doğası, uzun süreli bağlılığın etkilerinin farkına
varılması, cinsiyeti ve cinsellik ile ailenin yüzleşmesi
Ergen akranların çocuğu reddetmesi, çocuğun yaşına uygun etkinliklerin bulunması, meslek
seçimi ve eğitim alınması
Yetişkinlik döneminde, yetişkin yaşamına geçiş, aileden uzak sosyalleşmenin sağlanması,
ebeveynlerin ölümü ile çocukların korunması ile ilgili konular ile aileler ilgilenmekte ve
sorunları çözmeye çalışmaktadırlar.
PSİKOMOTOR BECERİLER
Psiko-motor gelişim, fiziksel büyüme ve merkezi sinir sisteminin gelişimine paralel olarak
organizmanın isteme bağlı hareketlilik kazanmasıdır. Bir başka deyişle, temelinde hareket olan
becerilerin kazanılmasını içeren ve doğum öncesi dönemde başlayıp ömür boyu süren bir
süreçtir. Bu süreçte büyük (bedeni kullanma) ve küçük kas hareketleri (nesne kullanma) olmak
üzere iki hareket türü kazanılır.

Psiko-motor Yetenekler
Psiko-motor yetenekler; dikkat, kuvvet, denge, tepki hızı, eş güdüm ve esneklik olarak ayrılır.
 Dikkat
Dikkat, kelime anlamı ile ‘duygularla düşünceyi, bir olay ve bir nesne üzerinde toplama’
olarak tanımlanır. Dikkat, göz veya kulağa gelen uyaranların bir kısmının sonraki süreçler için
seçilmesidir.
 Kuvvet
Bütün psiko-motor davranışların öğrenilmesi bir kuvvet gerektirir. Kuvvet; bir direnci
yenebilme, karşı koyabilme becerisi olarak da tanımlanabilir. Psiko-motor davranışlarda kas ve
sinir sisteminin gelişmesi önemli bir yer tutar.
 Denge
Denge, belli bir yerde bir hareketi veya pozisyonu sürdürme, durumunu devam ettirme olarak
tanımlanabilir. İlk önemli denge biçimleri, oturma ve ayakta durabilmektir. Çocuklarda
psikomotor becerilerde denge, daima önemli bir güdü olacaktır. Vücut kısımlarını, vücudun
ağırlık merkezine göre etkili olarak kullanmayı öğrenecektir.
 Tepki

Hızı İnsanların duyu organlarını harekete geçiren ve insanda bir tepkiye yol açan iç ve dış
durum değişikliğine uyarıcı; dışarıdan ya da içeriden gelen uyarıcılara karşı organizmanın
gösterdiği davranış tepki olarak tanımlanır. Harekete hazır olma şeklinde ifade edilebilecek
olan tepki hızı için vücudun, dışarıdan aldığı uyarıcılara karşı tepki göstermeye hazır olması
gereklidir (etki-tepki süreci). Etki ile bu etkiye yapılan tepki arasında geçen zaman, reaksiyon
zamanıdır. Reaksiyon zamanı ne kadar kısa olursa psiko-motor öğrenme de o kadar hızlı olur.
 Eş Güdüm (Koordinasyon)
Eş güdüm (koordinasyon), belli bir amaca ulaşmak için bilinçli psiko-motor hareketlerin
devamlılığı, ahenkli ve uyumlu çalışması olarak tanımlanabilir.
Psiko-motor öğrenmenin pek çoğu birden fazla organın çalışmasını gerektirir. En yalın bir
davranışta bile göz, el, kol veya ayağın, gövde ile ayağın veya iki elin bir düzen içinde
çalışması oldukça zordur. Çocuk, öğrenilecek davranışları yapacak organları arasında yeterli
koordinasyonu kuramıyorsa, o davranışı öğrenemez. Bu nedenle organlar arasındaki yeterli
koordinasyonun gelişimi, bedensel olgunluğa ve alıştırmalara bağlıdır. Organlar arasındaki eş
güdümün artması, bedensel olgunluk arttıkça ve etkinlikle ilgili alıştırmalar çoğaldıkça
sağlanacaktır. Örneğin, beş-altı yaşlarında yapılan ve basit bir etkinlik gibi gözlenen sanatsal
etkinliklerde gözün, parmakların, elin, bileğin ve gövdenin eş güdüm içerisinde çalışması
organlar arasındaki koordinasyonun arttığını gösterir.
 Esneklik
Vücudun gerektiği zaman öne, yana, geriye ve istenen yönlere eğilmesi, yani esnek olması
gereklidir. Gövdenin, bacakların yeterli esnekliğe sahip olmadığı zamanlarda psikomotor
davranışları öğrenmek mümkün değildir. Özellikle ilk çocukluk döneminde kemikler
kıkırdaksı yapıda olduklarından vücut daha da esnektir. Kemikler geliştikçe vücut esnekliği
azalır. Esneklik, beş-sekiz yaşlarında sabit kalır. Özellikle on iki-on üç yaşlarında doruk
noktaya ulaşır. Cinsiyet esneklikte önemlidir. Kız çocuklar, erkek çocuklara oranla daha
esnektir.
Psikomotor Beceriler için Kaynak: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi,T.C. Mili Eğitim Bakanlığı
yayınları, Ankara, 2003